ھەسەت
(ۋۇ گۇنجۇڭ)
ھەسەت پەندورانىڭ سېھىرلىك قۇتىسىدىن چىققاندىن كېيىن ئىنسانلارنىڭ ئارىسىغا تارقالدى، ئەمما ئىنسانلار ئۇنىڭ شەكلىنى ئېنىق كۆرەلمىدى: ئۇ يۇمىلاقمۇ ياكى ئۇزۇنچاقمۇ، ئورۇقمۇ ياكى سېمىزمۇ، ياۋۇزمۇ ياكى قوي تېرىسىغا ئورۇنۇۋالغان بۆرىدەك مۇلايىممۇ؟ بالىلىق چاغلىرىمدا مۇئەللىم باشقا ساۋاقداشلىرىمنى ماختاپ قويسا، مەن بەك ئازابلىنىپ كېتەتتىم، بۇ مېنىڭ گۆدەك قەلبىمدە ئەڭ دەسلەپ پەيدا بولغان ھەسەت بولۇشى مۇمكىن. بۇخىل ھەسەت مەندە ئىككى تۈرلۈك قاراشنى پەيدا قىلدى: بىرى، تىرىشىپ ئۇنىڭدىن ئۆتۈپ كېتىش؛ يەنە بىرى، ئۇنىڭغا زىيانكەشلىك قىلىش.
چوڭ بولغاندىن كېيىن ھەسەتتىن ئىبارەت بۇ ئالۋاستىنىڭ ھەممىلا جايدا مەۋجۈت ئىكەنلىكىنى بىلدىم، ئەسلىدە ئۇ ھايات بىلەن بىللە ياشاپ بىللە ھالاك بولىدىكەن. قەدىمدىن تارتىپ، ھەسەت سانسىزلىغان ماجىرالارنى، ھەتتا ئۈرۈشلارنى كەلتۈرۈپ چىقارغان. ئىنسانىيەت تارىخى ھەسەت بىلەن باغلانغان بولۇپ، «تىرىكچىلىك»بىلەن ئوخشىشىپ كېتىدۇ. «ئوخشاش كەسىپتىكىلەر رىقابەتچى كېلىدۇ»، «ئەدىبلەر بىر-بىرىنى كۆرەلمەيدۇ»دېگەنلەرنىڭ ھەممىسى شەك- شۈبھسىزكى ھەسەتتىن كەلگەن. مەنپەئەتنى دەپ، كىشىلەر ئوتتۇرىسىدا توقۇنۇش يۈز بېرىدۇ، يەنە ئۆزئارا ھەمكارلىشىدۇ، تىنچلىقتا بىرگە ئۆتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىۋاستە كەسىپداشلار ئۇيۇشمىسى تەشكىللەپ، زىدىيەتنى ئاشكارلاپ، ھەسەتنى رىقابەتكە ئايلاندۇرماقچى بولىدۇ. شۇ سەۋەبلىك، قايچا كوچىسى، دۇمباق كوچىسى، گۈل بازىرى كوچىسى، قوي بازىرى كوچىسى، كالا بازىرى كوچىسى....پەيدا بولدى. ھازىرغا قەدەر تۈرلۈك ئۇيۇشما ۋە جەمىئىيەت تىنىچلىق ۋە ئىتىپاقلىقتىن ئىبارەت ئالدىنقى شەرىت ئاسىتدا زىددىيەتنى سۇسلاشتۇرۇپ، ھەسەتنى يوقاتماقچى بولۇۋاتىدۇ. ئەمما، ھەسەتنى مەڭگۈ يوقىتىۋەتكىلى بولمايدۇ. خەن يۈي: «خىزمىتىدە ئۇتۇق قازانغانلار تۆھمەتكە، ئەخلاق-پەزىلەتلىكلەر ھاقارەتكە ئۈچىرايدۇ» دەپ ھەسىرەت چەككەن. چىيەن جۇڭشۇ «سۆز-چۆچەككە قالماسلىق»ئۈچۈن، ھەر قايىسى ئاخبارات ۋاستىلىرىدىن قېچىپ يۈرگەن.
ئەمەلىيەتتە، ھەسەتنىڭ يەنە بىر تەرىپى شۇكى، كۈچلۈكلەرنى تېخىمۇ كۈچەيتىدۇ. پەقەت ئاجىز ۋە پەسكەشلەرلا ھەسەتنىڭ ئىسكەنجىسىگە چۈشۈپ قالىدۇ. شۇڭا، پەندورانىڭ ھەسەتنى قويۇپ بەرگەنلىكىدىن ئاغرىنماسلىق كېرەك، ئۇ ھەسەت ئارقىلىق كىشىلەرنى سىنايدۇ ھەمدە پەقەت تامامەن ئوخشاش بولمىغان ئىككى تۈرلۈك يولنى كۆرسىتىدۇ.
تەرمىلەر ژورنىلى 2010-يىللىق 11سانىدىن ئىلىندى
مەنبە :كايىنات تورى