دۇنياغا داڭلىق سەككىز بۇرجەكلىك ساياھەت شەھىرى-تېكەس ( ن پولات)

tabassum333

	سەككىز تەرەپلىك شەھىرى تېكەس – موڭغۇلكۈرە ئويمانلىقىغا توغرا كېلىدۇ، ئۇ جۇڭگو قەدىمكى يىپەك يولىنىڭ ئەڭ غەربىدىكى ئىلى دەريا ۋادىسىدىكى ئۇيسۇن يايلىقىغا جايلاشقان. موڭغۇلكۈرەدىكى «تەڭرىتاغ ئاتا» دەپ ئاتالغان خانتەڭرى چوققىسىدىن باشلانغان تېكەس دەرياسى شەھەرنى ئايلىنىپ ئۆتۈپ، سەككىز تەرەپلىك شەھەرگە زېمىنى مۇنبەت، سۈيى ئەلۋەك ماكان، دېگۈدەك سىرلىق تۈس ئاتا قىلغان. «تېكەس ناھىيىسىنىڭ تەزكىرىسى»دە خاتىرىلىنىشىچە، تېكەس سەككىز تەرەپلىك شەھىرى جەنۇبىي سۇڭ سۇلالىسى دەۋرىدىن باشلاپ شەكىللىنىشكە باشلىغان. تېكەس ناھىيىسىگە قەدەم قويسىڭىز، ئالدى بىلەن، سەككىز تەرەپلىك شەھەرنىڭ سىمۋوللۇق بەلگىسى كۆز ئالدىڭىزدا نامايان بولىدۇ: غايەت زور ساپان چىشى شەكىللىك رەڭسىز سىمۋوللۇق شەھەر بەلگىسىگە مۇئەننەس ۋە مۇزەككەرگە سىمۋول قىلىنغان قارا ۋە ئاق يۇمىلاق توچكا ئورنىتىلغان، ئۇنىڭ تۆت ئەتراپى گرانىت تاشتىن قوپۇرۇلغان، ئۈستىگە «ئاسمان، يەر، گۈلدۈرماما، چاقماق، سۇ، ئوت، تاغ، سازلىق»قا سىمۋول قىلىنغان «كۆك، زېمىن، گۈلدۈرماما، سۇ، شامال، تاغ، سازلىق» قاتارلىق سەككىز ئوخشاشمايدىغان ئۈچ خەتلىك تەرەپ بەلگىسى ئويۇلغان. شەھەر بەلگىسىنىڭ ئەتراپى 64 تۆمۈر تۈۋرۈكتىن تەركىب تاپقان بولۇپ، «پالنامە»دىكى 64 پال بەلگىسىگە سىمۋول قىلىنىدىكەن. دېمەك، شەھەر بەلگىسىنىڭ قۇرۇلۇش تارىخىغا «پالنامە» مەدەنىيىتىنىڭ مەزمۇنلىرى مۇجەسسەملەنگەن. تېكەس ناھىيە بازىرى «سەككىز تەرەپ مەدەنىيەت مەيدانى»نى مەركەز قىلىپ ئوخشاش ئارىلىق، ئوخشاش گرادۇس بويىچە خۇددى تارىلىۋاتقان نۇرغا ئوخشاش ئىچىدىن سىرتقا سەككىز ئاساسىي كوچىغا بۆلۈنگەن، ھەربىر كوچىنىڭ ئۇزۇنلۇقى 1200 مېتىر بولۇپ، ھەر 360 مېتىرلىق جايدا سەككىز ئاساسىي كوچىنى تۇتاشتۇرىدىغان ئايلانما يول، مەركەزدىن سىرتقا تۆت ئايلانما يول بار ئىكەن. بىرىنچى ئايلانما يول «سەككىز تەرەپ مەدەنىيەت مەيدانى»نى چۆرىدىگەن بولۇپ، يول قاسناقلىرىدا سودا دۇكانلىرى ۋە ئاممىۋى مۇلازىمەت ئەسلىھەلىرى ۋە ئىمارەتلەر بار ئىكەن. ئىككىنچى ئايلانما يولنىڭ ئىككى قاسنىقىغا مەمۇرىي، كەسپىي ئورۇنلار بىنالىرى ئورۇنلاشقان. ئۈچىنچى ئايلانما يول ۋە تۆتىنچى ئايلانما يول ئارىسىدا ناھىيە ئاھالىلىرى توپلىشىپ ئولتۇراقلاشقان مەھەللىلەر بار ئىكەن. بۇنىڭ ئىچىدە، بىرىنچى ئايلانما يول سەككىز كوچا، ئىككىنچى ئايلانما يول 16 كوچا، ئۈچىنچى ئايلانما يول 32 كوچا، تۆتىنچى ئايلانما يول 64 كوچىدىن تەركىب تاپقان. بۇ كوچىلار پالنامىدىكى 64 پال 386 بەلگىنى تولۇق ئەكس ئەتتۈرۈپتۇ. مەيداننىڭ ئۇدۇل تەرىپىدە ئەجدىھا ۋە سۇمۇرغ شەكىللىرى ئويۇلغان راۋاق بولۇپ، 1939 – يىلى سېلىنغان ئىكەن، راۋاقتا مەملىكەتلىك سىياسىي كېڭەشنىڭ دائىمىي ئەزاسى، جۇڭگو خەتتاتلار جەمئىيىتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى ليۇ بىڭسىن يېزىپ بەرگەن «سەككىز تەرەپلىك شەھەر» دېگەن خەت بار ئىكەن. تاماشا مۇنارى 1968 – يىلى سېلىنغان بولۇپ، ئەينى ۋاقىتتا مۇنارنىڭ تۆت تەرىپىگە رەئىس ماۋ زېدۇڭنىڭ ئۈزۈندىلىرى ئويۇلغان بولغاچقا، «ئۈزۈندە مۇنارى» دەپ ئاتالغان. ئەينى چاغدىكى مۇنار ئېگىزلىكى 22.5 مېتىر، ئۈچ قەۋەتلىك، سەككىز تەرەپلىك خىش – بېتون قۇرۇلمىلىق ئىمارەت بولۇپ، 1993 – يىلى يەر تەۋرەشكە چىداملىق قىلىش ئۈچۈن ئۆزگەرتىپ مۇستەھكەملەنگەندىن كېيىن «تاماشا مۇنارى» دەپ ئاتالغان. قايتا ياسالغاندىن كېيىنكى مۇنارنىڭ ئېگىزلىكى 50 مېتىر بولۇپ، ئىچىدە 18 پەلەمپەي بۆلىكى، 140 تۆمۈر پەلەمپەي بار ئىكەن، تاماشا قىلىش سۇپىسىنىڭ ئېگىزلىكى 32 مېتىر كېلىدىكەن، ئۇنىڭ ئۈستىگە سەككىز تەرەپكە دېرىزە ئېچىلغاچقا، ناھىيە بازىرىنىڭ پۈتكۈل قىياپىتىنى تاماشا قىلغىلى بولىدىكەن. تېكەس سەككىز تەرەپلىك شەھىرى جۇڭگوغا، شەرققە شۇنداقلا دۇنياغا مەنسۇپ. تېكەس سەككىز تەرەپلىك شەھىرى قەدىمكى زامانغا، ھازىرقى زامانغا، شۇنداقلا كەلگۈسىگە مەنسۇپ. سەككىز تەرەپلىك شەھەر پالچىلىق مەدەنىيىتى ۋە سەككىز رەم سىرى يوشۇرۇنغان مەدەنىيەتنىڭ مۇقەددەس جايى، سەككىز رەم تەلىماتى بىلەن شەھەر قۇرۇلۇشى ئەپچىللىك بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەن كلاسسىك ئەسەر بولۇپ، تولىمۇ قىممەتلىك قۇرۇلۇش تەتقىقاتى، تارىخىي ئىسپات ۋە ساياھەت قىممىتىگە ئىگە. تېكەس 2001 – يىلى «شاڭخەي بۈيۈك دۇنيا جىننىس قامۇسى»غا كىرگۈزۈلۈپ، «شىنجاڭنىڭ تارىخىي مەشھۇر شەھىرى» دېگەن نامغا ئېرىشكەن، 2007 – يىلى گوۋۇيۈەن تەرىپىدىن «دۆلەت بويىچە تارىخ، مەدەنىيەت جەھەتتىكى داڭلىق شەھەر» دەپ نام بېرىلگەن. ئەزىز  دوستلۇرۇم  مۈمكىن بولسا بىزنىڭ يۇرتقا كىلىپ ساياھەت قىلىپ كىتىڭلار، سىلەر ئۈ چۈن ئىشىگىمىز ھەر قاچان ئوچۇق. مەنبە ( 8 كوچا مۇنبىرى)

dilroh

	ھەجەپ چىرايىلىقكىنە  ```  خۇدايىم بىرىپ كىلىشكەنىسىپ قىلسا بىرىپ كەلسەك بولغۇدەك ``

سامسىپەز

	بۇ يەرگىمۇ مېنىڭچە چوقۇم سۇن ۋۇكوڭ ئەرشنى مالىمان قىلغاندا... پەلەك ئەۋلىياسىنىڭ پەتنۇسى ياكى  8 قۇرئى ئوچۇقىنىڭ شالاسى چۈشۈپ كەتكەن گەپ.... بولمىسا بۇنداق شەھەرنى كېيىنكىلەر قۇرالمايدۇ جۇمۇ...

جۇلالىق

	بېرىپ كۆرۈپ كېلىشكە ئەرزىگىدەك شەھەركەن. ئاۋۇ شەكىل "ئېزىقىش" فىلىمىدىكى دارما تەتقىقات بازىسىنىڭ بەلگىسىگە ئوخشايدىكەن. مۇشۇ كىنو تەرجىمە قىلىدىغانلارغا ئۆچ بوپ كەتتىم دەيمەن. بۇ فىلىمنىڭ 72 قىسمىنى تەرجىمە قىلىپ قويۇپ ئاخىرى يوق.

kamiran

	گۈلمىرە تېكەسلىك ئىدى.......ھەجەپ ئۇنتالمىدىم .................

مەرۋەرى

	kamiran بۇ يازمىنى 2011-يىلى 2-ئاينىڭ 14-كۈنى 23:19 دە يوللىغان گۈلمىرە تېكەسلىك ئىدى.......ھەجەپ ئۇنتالمىدىم ................. قايىسى گۈلمىرە بولغۇيتى كامرانبەي ھازىرغىچە ئۇنۇتالمىغان. مېنىڭ ئىككىنچى يۇرتۇم دېسەممۇ بولىدۇ بۇ تېكەسنى، كۆزۈمگە ئاجايىپ ئىسسىق كۆرۈنۈپ كەتتى ئاۋۇ ئىسىم بىلەن سۈرەت

kamiran

	ئۇ نازاكەتلىك،چىرايلىق قىز رادئىو-تېلىۋىزىيە ئىدارىسىدا ئىشلەيدۇ.تىلىسەڭ تاپىسەن دەپ خىزمەت سەۋەبى بىلەن غۇلجىغا پات ئارىدا ماڭىدىغان بولدۇم..مۇشۇ بانىدا ...............

iltebir107

	ئەجەپ سىرلىق شەھەركەن بۇ ؟

jahandar

	شەھەر پىلانى بەك ياخشى تۈزۈپتىكەن.

arman-taxkin

	ئاللاھ يول بەرسە چوقۇم بىرقىتىم بۇلسىمۇ بىرىپ ، كۆرۇپ  كەلمىسەم - خەپ !!!