يېڭى خەۋەرلەر

ئېلان ئورنى

تېىخىمۇ كۆپ+

يېڭى خەۋەرلەر

ماقالە مەزمۇنى

   
مەھمۇد قەشقەرىنىڭ 1000يىللىقى خات...
يوللىغۇچى yalqun085   كۆرۈش 2158   يوللانغان ۋاقتى 2008/11/14 12:37  ||مۇنبەردە كۆرۈش||
                مەھمۇد قەشقەرى تۇغۇلغانلىقىنىڭ 1000 يىللىقىنى تەبرىكلەش پائالىيىتى ئۆتكۈزىلدى.
              ئىختىيارى مۇخبىرىمىز ئابلا كامال خەۋىرى: يېقىنقى كۈنلەردىن بۇيان، خېجىڭ ناھىيىلىك كىيىنكى ئەۋلادلارغا كۆڭۈل بولۈش خىزمەت كومۇتىتىدىكى كادىرلار ناھىيە تەۋەسىدىكى ھەر قايسى ئوتتۇرا-باشلانغۇچ مەكتەپلەردە يەتتە مەيدان بۈيۈك ئالىم ،تىلشۇناس مەھمۇد قەشقەرى تۇغۇلغانلىقىنىڭ 1000يىللىىنى تەبرىكلەش پائالىيىتى ئۆتكۈزۈپ، ئوقۇتقۇچى-ئوقۇغۇچىلارنى مەھمۇد قەشقەرى ياشىغان دەۋىرۋە ئۇنىڭ«تۈركى تىللار دىۋانى»نامىلىق ئەسىرىنىڭ ئەھمىيىتى ھەققىدە بىلىمگە ئىگە قىلدى. مەكتەپتىكى ئوقۇتقۇچى-ئوقۇغۇچىلارمۇ ئۆز تەسىراتلىرىنى سۆزلەپ، ئۇلۇغ ئالىم مەھمۇد قەشقەرىگە بولغان چوڭقۇر ھۆرمىتى ۋە سېغىنىشىنى ئىپادىلىدى.

يىغىن مەيدانىدىن بىر كۆرۈنىش


ئوقۇتقۇچىلار ئۆز تەسىراتىنى سۆزلىمەكتە


ئوقۇغۇچىلار ئۆز تەسىراتىنى سۆزلىماكتە
  ئابلا كامال خەۋىرى ۋە فوتوسى
( بۇ خەۋەرنى قايسى سەھىپىگە يوللاشنى بىلەلمىدىم،باشقۇرغۇچى يولداشلارنىڭ ماس سەھىپىگە يۆتكەپ قويىشىنى ئۈمۇد قىلىمەن،بۇ مېنىڭ تۇنجى قېتىم تېما يوللىشىم شۇڭا تەستىقلاپ قويغايسىزلەر!)

تەرتىپ نومۇرى باھالىغۇچى ئومۇمىي باھا 34   ||مۇنبەردە زىيارەت قىلىش||  ||باھا بېرىش|| باھا ۋاقتى
1 Uyghur114   ياخشى ھەرىكەتلەر كۆپ كۆپ بولۇپ تۇرسا ياخشى ھە، ئەۋلادلارغا كۆپراق  نەرسە ئۆگىتىپ تۇرۇش كېرەك، مانا بۇ ئەمەلىي بوپتۇ... 2008/11/15 08:41
2 zirek مۇشۇ ھەرىكەتلەر رايۇنىمىزنىڭ ھەممە جايلىرىدا ئېلىپ بېرىلغان بولسا بەك ياخشى بولاتتى. 2008/11/15 11:43
3 emir ئەسسالام ئەلەيكۇم،
ھۆرمەتلىك ئابدۇللا كامال ئەپەندى، باينغۇلىن ئوبلاستى خىجىڭ ناھىيسىدە ئالىمىمىز مەھمۇد كاشىغەرىيگە بېغىشلاپ مۇشۇنداق تەبرىكلەش پائالىيتىنىڭ ئۆتكۈزۈلگەنلىكىدىن مەن ۋە بارلىق قىرىنداشلار ئىنتايىن خۇشال بولدۇق، ئاسۇ رەسىمدىكى بىشىغا دوپپا كېيىپ ئۆزلىرىنىڭ ئالىم ھەققىدىكى تەسىراتىنى ئوقۇۋاتقان ئاشۇ ئۇستاز، ۋە ئوقۇغۇچىغا قاراپ كۆڭلۈمدىن نۇرغۇن خىيال كەچتى، شۈنچىلىك ئاددى بولسىمۇ، لىكىن يۇرتىمىزدىكى ئاشۇ كىچىك بوغۇنلارنىڭ قەلبىدە ئۆز ئالىملىرىمىز ھەققىدىكى ئازدۇر كۆپتۈر ئۇچۇرلار مۇشۇنداق پائالىيەتنىڭ ئۆتكۈزۈلىشى بىلەن چۈشۈنىلىدۇ، مەن بۇ تەبرىكلەش يىغىننى تۈركىيەدىكى يىغىنغا ئوخشاش داغدۇغىلىق ۋە ئەھمىيەتلىك ھىس قىلدىم. مۇشۇنداق پائالىيەتلەر ئالىمىنىڭ ئۆز يۇرتلىرى بولغان قەشقەر قاتارلىق جايلاردا ئۆتكۈزۈلسە تىخمۇ ياخشى بولاتتى.
مەن ئورخۇن تورىدىكى بارلىق قىرىنداشلارغا ۋاكالىتەن خىجىڭ ناھيسىدكى مائارىپ سىستىمىسى ۋە ئاشۇ پائالىيەتنى ئۆتكۈزگەن مەكتەپتىكى بارلىق ئوقۇتقۇچى، ئۇستازلارغا جۈملىدىن مۇشۇ خەۋەرنى يوللىغان ئابدۇللا كامال ئەپەندىگە ئالاھىدە رەھمىتىمنى بىلدۈرىمەن.
2008/11/15 11:44
4 hanihatam ماھمۇت قەشقەرىنىڭقازاقستاننىڭ قەدىمقى(ھازىرمۇ) تاراز (بالاساغۇن)شەھرىدە تۇغۇلغانلىقى ئۇچۇن، قازاقستاندىمۇ چوڭ پالىەتلەرمۇ ئوتكۇزۇلمەكچى، ۋە ئوتكۇزۇلۋاتىدۇ، ئالىمنىڭ  روھى گۇللەنسۇن، 2008/11/15 14:28
5 Ghalip قازاقىستاننىڭ ئۇلۇغ تىلشۇناس،ئالىم مەھمۇد كاشغەرى نى خاتىرىلىگى بەك ياخشى ئىش بوپتۇ.
بىراق مەھمۇد كاشغەرى سىز دېگەن تاراز ياكى بالاساغۇندا تۇغۇلمىغان،خاتالاشماڭ!
2008/11/15 14:37
6 mavlan بالاساغۇن ئەمدى قازاقىستاندا بولدىما ؟ ئىسپات ؟ئىسپات ؟ يەنە ئىسپات ، تۈركەش خانلىقنى قازاقلار قۇرغانمۇ ؟ شۇ چاغلاردا قازاق دەپ نام ئالغان ئەل بارمىتى ،چىڭگىزخان دىگەن كىنودىمۇ "قازاق " دىگەن گەپنى ئۇچراتمىدىم ،بىراق شۇنداق ئۇچىراتقىم با ئىدى ، بىراق تىمۇچىننىڭ ئاتىسىنى كىمنىڭ زەھەر بىرىپ ئۆلتۆرگنىنى بىلمەن ، ئاخرى قانداق بولدى دەمسلەر ،كەچرۇڭلار ، يىغلىغۇم كىلىدۇ ، 2008/11/15 14:37
7 mavlan ناۋادا ماخمات قاسقارىنىڭ تەۋەلىكى قىپچاق بولسا ياكى قازاق بولسا ، قارخانىلار  قاغانلىقىنىڭ قاغان جەمەتى قازاقلار كەندە ياكى  قىپچاق ،ئەسلى قاراخانىلار قاغانلىقىنى قازاقلار قۇرۇپتىكەندە ،بىلمەپتىمەن كەچۈرۇڭ ،ئاللا ، ئىنگلىسلارمۇ دەششەت دىسە ،ئاۋۇ قىتىم  ئىنگلىسچە بىرخەرىتىنى يۇللسام (غازباي قاتالىقلار بىرقاتار خەرىتىلەرنى يوللاپتىكەن ،شۇنڭغا قارىشى )  ئۇخەرىتىدە قارخانىلار خەرىتىسى ئۈستىدە "ئۇيغۇر -قارلۇق "دەپ تۇردۇ . قارلۇقلارمۇ قىپچاقمۇ ؟ 2008/11/15 14:44
8 hanihatam قازاقچە قۇرلارنى تونۇيالغان بولساڭ، ما تۋەندىكى قازاقچە ماترياللارنى ئوقۇڭ، 2008/11/15 14:45
9 hanihatam X-عاسىردىڭ اياعىندا سامان مەملەكەتىنىڭ ىرگەتاسى شايقالىپ، يەلىگىندەگى جەرلەرى ەكى ۋالاياتقا ءبولىنىپ كەتەدى . وسى ەكىگە بولىنگەن ەلدىڭ شەكاراسى  جايحۋن (امۋءداريا) وزەنىمەن ءبولىنىپ تۇرادى . سامان تۇقىمىن ەندى تۇركىنىڭ قاڭلى، قارلۇق، شىگىل، ياعما تايپالارىنا بيلىگىن جۇرگىزگەن قاراحان اۋلەتى الماستىرادى .قاراحان  مەملەكەتى    يسلام مادەنيەتىن  جاساۋشى    مەيلىنشە    گۇلدەنگەن  ەلدەردىڭ  ءبىرى  سانالادى: عىلىم،  ادەبيەتى    جوعارعى  دەڭگەيدە    دامىعان . ونىڭ  ايعاعى: قاراحان  مەملەكەتىنىڭ  الىپ  تۇلعالارى      بالاساعۇن    قالاسىندا    تۋىپ-وسكەن    ايگىلى  اقىن    جۇسىپ  بالاساعۇني  مەن  ماحمۋد  قاشعاري    ەڭبەكتەرى .  بۇلار  تۇركىلىك  قانا  ەمەس،  دۇنيەجۇزىلىك    مادەنيەتكە    ايتارلىقتاي    ۇلەس  قوسقان    تۇلعالار .
قاراحان مەملەكەتىنە باتىسىندا بۇحارا، سايحۋن وزەنىنىڭ  تومەنگى اعىسىنان، شىعىسىندا جەتىسۋ مەن قاشعار ارالىعىنداعى جەرلەر قاراعان .
XI عاسىردا قاراحان مەملەكەتى ەكىگە ءبولىنىپ، ماۋارانناھر، فەرعانا، شاش (تاشكەنت)، حودجەنت، سامارقان جەرىنە يەلىك ەتكەن مەملەكەتتىڭ ورتالىعى  بۇحارا بولسا، ال سايرام، تاراز، جەتىسۋ، قاشعار جەرلەرىنە يەلىك ەتۋشىلەردىڭ ورتالىعى  بالاساعۇن  قالاسى  بولدى .سامان اۋلەتى ىرگەسىن قالاپ كەتكەن ادەبيەت پەن ونەردى قاراحان اۋلەتى وزگەرتكەن جوق . سەبەبى ولار دا وزدەرىنە دەيىنگىلەر سياقتى يسلام ءدىنىن ۇستانعان . «تۇركى اكىمدەرىنىڭ سارايلارىنا ەندى پارسى اقىندارى دا شاقىرىلاتىن بولعان . تۇركى بيلەۋشىلەرى ولاردىڭ شىعارماشىلىعىنا قانات بىتىرىپ قانا قويماي، وزدەرى دە پارسىشا ولەڭدەر جازا باستاعان» .[1]
قاراحان اۋلەتى بيلەگەن تۇستا  تالاس-شۋ القابى ارقىلى ىلە الاتاۋى سىلەمدەرىنىڭ باۋرايىمەن الماتۋعا (الماتى)، تالحىرعا (تالعار)، جەتىپ، ودان ءارى المالىققا قاراي كەتەتىن كەرۋەن جولدارى بويىنا قالالار، بەكىنىستەر، كەرۋەن سارايلار سالىنعان . مەركى، قۇلان، ەكى وگىز، قويلىق قالالارى جانە باباشا قاتىن، ايشا ءبيبى، قاراحان كۇمبەزدەرى – سول داۋىردەن قالعان كونەكوز ەسكەرتكىشتەر .
1911 جىلى قازان قالاسىندا شىققان قۇربانعالي حامەدوۆتىڭ «تاۋاريح حامسا» (بەس تاريح) اتتى جىلناما كىتابىندا «بالاساعۇن»، «قۇتادعۋ بىلىك» دەگەن  سوزدەردىڭ ماعىناسىنا تۇسىنىكتەمە بەرىلگەن . وندا بالاساعۇن – مانەرلەپ قاشالعان تاس قالا، قۇتادعۋ بىلىك – قۇت، باقىت، ءبىلىم دەگەن ماعىنادا .بۇل  كىتاپتى  بالاساعۇندا    تۋعان    ءبىر  ساحابا،  تاقۋا  جازىپ  شىعارعان .امما  بۇل  كىتاپتى  قاشقاردا        تامامداپ،  مارشىق  (شىعىس) مالىگى  تابعاش    بۋراحاننىڭ    قۇزىرىنا      ۇسىنعان .  مالىك    ونىڭ  ەڭبەگىن قادىرلەپ،  جارىقتاپ    ءارى  ۇلىقتان  حاس  حاجىب    (حاننىڭ  ۋازىرى،  مينيستر)  دەگەن    اتاق    بەرىپ، ەرەكشە    ىلتيپات      بىلدىرگەن،  سول  ءۇشىن  ول  جۇسىپ،  ۇلى  حاس    حاجىب  اتانىپ، اتاق -داڭقى  جەر  جۇزىنە  جايىلدى .
بىزگە وسى قاراحان داۋىرىنەن ەكى ۇلكەن ادەبي ەسكەرتكىش جەتكەن . ءبىرىنشىسى، بالاساعۇن پەرزەنتى جۇسىپ بالاساعۇنيدىڭ «قۇتادعۋ بىلىك» اتتى داستانى، ال ەكىنشىسى ماحمۇت قاشعاريدىڭ  «ديۋاني لۇعات ات-تۇرىك» شىعارماسى .
كونە تارازدىڭ رۋحاني ورتالىق بولعانىن XI - عاسىرعا جاتاتىن تاسسۋات پەن وندا جازىلعان ارابشا جازۋدان دا كورۋگە بولادى . تاسسۋاتتاعى جازۋدى وقىپ اجىراتقان پروفەسسور يۋ .ن . زاۆادوۆسكيي بولدى . تاسسۋاتتا بىلاي دەلىنگەن: «بۇل تاسسۋاتتى ابۋ ال-مالىك قۇتلىقتىڭ قىزى فاتيما قاتىن اللانىڭ نۇرلى شاپاعاتىنا بولەيتىن جولعا ءتۇسۋ ءۇشىن جانە ونىڭ راقىمى مەن جومارتتىعىنا ءۇمىت ەتە جاساتتى . ونىڭ ءوزى جانە اتا-اناسى ھام كۇللى مۇسىلمان (جاماعاتى) اللانىڭ كەشىرىمىنە جولىقسىن! بۇل (تاسسۋات) ءتورت جۇز . . . جىلدىڭ رابي-ل-اۋۋال ايىندا بىتتى» .
يۋ .ن . زاۆادوۆسكيدىڭ بولجامى بويىنشا تاسسۋات 1009-1106 جىلدار ارالىعىندا جازىلىپ اياقتالعان .
ال ەندى جازبا ەسكەرتكىشتەردىڭ مازمۇنىنا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار اۆتورلارىنىڭ دا ءومىر جولىنا توقتالا كەتەيىك . جۇسىپ بالاساعۇني اتى-جونىنە قاراعاندا بالاساعۇن قالاسىندا تۋىپ-وسكەن . ونىڭ ايگىلى داستانى ۆ . بارتولد پەن ي .ۆ . ستەبلەۆانىڭ ايتۋىنشا قاشعار قالاسىندا جازىلعان . ۆ .ۆ . بارتولد «قاشعار قالاسىنىڭ حالقى عانا ناعىز تۇركى تىلىندە،  ياعني «تۇركى-حاقان» تىلىندە سويلەگەن» [2]  دەگەندى ايتادى . ج . بالاساعۇن ءوز داستانىن قاشعار قالاسىنىڭ اكىمى تابعاش بوعرى قارا حاقان ابۋ الي حاسان يبن سۇلەيمەن ارىسلان قارا حانعا ارناعاندىقتان، وعان ول «حاس-حادجيب»، ياعني  «حان سارايىنىڭ قىزمەتكەرى» دەگەن اتاق بەرگەن .
        ءبىزدىڭ زامانىمىزعا ج . بالاساعۇني شىعارمالارىنىڭ ءۇش قولجازباسى جەتكەن:
1 . گەراتتان XV ع . تابىلعان نۇسقاسى . ول قازىر ۆەنادا ساقتالۋدا .
2 . اراب ارىپتەرىمەن جازىلعان نۇسقاسى . كاير ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا .
3 . نامانگاننان تابىلعان نۇسقاسى .
اتاقتى تۇرىكتانۋشى پروفەسسور س .ە .مالوۆ « . . . XVع . جەتكەن قولجازباعا قاراپ، جۇسىپ ءوز شىعارماسىن اراب ارپىمەن جازعان دەۋگە بولادى . سونان سوڭ عانا «قۇتادعۋ بىلىك» حانعا تارتۋ ەتىلەردە ۇيعىر ارىپتەرىمەن قايتا كوشىرىلگەن»، [3]  - دەپ جورامال جاسايدى . «قۇتادعۋ بىلىكتى» ورىس عالىمدارى ۆ . رادلوۆ، ا .ن .سامويلوۆيچ، ا .ا .ۆاليتوۆا، ن .ا .بارولينا، سونىمەن قاتار شەتەل شىعىس زەرتتەۋشىلەرى ا .بامباچي، ر .پەللو، ت .تاندجەي، س .رۋتكەۆيچ،  قازاق عالىمدارىنان ر .بەردىبايەۆ، ح .سۇيىنشاليەۆ، ق .جارىقبايەۆ زەرتتەگەن .
10-12-عاسىردا قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگىندە قالا مادەنيەتى ءوسىپ، عىلىم، ءبىلىم دامىپ، ءبىرقاتار جاڭا قالالار، سونىڭ ىشىندە تاراز ەرەكشە ورلەپ دامىعان .
        تاراز تۋرالى اراب تاريحشىسى ياقۇت ال-حاماۋي ار-رۋمي ءوز شىعارماسىندا «تاراز قالاسى تۇركىلەردىڭ شەكارالىق ايماعىندا يسفيدجابقا جاقىن . سونداي-اق ول بۇدان بۇرىن ايتىلعان قالادان قاشىق ەمەس»، - دەيدى . ال تارازدى  ايتپاس  بۇرىن ياقۇت وتىرار تۋرالى ايتقان .
ءسويتىپ ياقۇت تارازدىڭ سايرام مەن وتىراردان قاشىق ەمەستىگىن ناقتى ايتقان .
ياقۇت: «تارازدان ءبىر توپ عۇلامالار شىققان»،  - دەي وتىرا، ماحمۇد ءبين الي ءبين ابۋ الي ات – تارازي دەگەن عالىمنىڭ اتىن اتايدى . سونىمەن  قاتار: «ول بىلگىر فاكيھ، ساليقالى اڭعارىمپاز، قۇراندى مانەرلەپ وقۋدىڭ ۇزدىگى بولاتىن . ابۋ سادىق احماد يبن حاسان از – زاندي ال – بۇحاري تۋرالى حاديس جازعان ەدى» - دەيدى .
سونىمەن، تارازدىق جەرلەسىمىزدىڭ ءوز اتى – ماحمۇد . اكەسىنىڭ اتى - ءالى . ال باباسىنىڭ نىسپىسى - ابۋ ءالى بولعان . ات – تارازي ونىڭ تارازدىق ەكەنىن، وسى تارازدا تۋىپ وسكەنىن كورسەتەدى . ول دۋلات تايپاسىنان شىققان .
ماحمۇد ءبىلىمىن تارازدا السا دا، سول كەزدەگى عىلىم، ءبىلىم  ءتىلى - اراب تىلىندە  ءوز شىعارمالارىن تۋىنداتقان . ابۋ تاھير مۇحامماد ات – تارازي تۋرالى مالىمەتتەر تەك ياقۇت ەڭبەگىنەن كەزدەسەدى . ونىڭ تولىق اتى-ءجونى ابۋ تاھير مۇحامماد ءبين ابۋ ناسىر يبراحيم ءبين ماككي ات – تارازي . بۇل جەردە ءوز اتى ابۋ تاھير مۇحامماد . اكەسىنىڭ ەسىمى - ابۋ ناسىر يبراحيم، اتاسىنىڭ ەسىمى – ماككي . ال ات – تارازي بارلىعىمىز بىلەتىندەي تۋعان جەرىنىڭ تاراز ەكەنىن بىلدىرەدى .
ابۋ تاھير مۇحامماد تۋرالى ياقۇت: «يسفاھان قالاسىندا تاراز اتتى ماحاللا بار . شىعۋ تەگى جاعىنان ول تارازعا تىكەلەي قاتىستى . وندا بالكىم تاراز قالاسىنان شىققان كوپەستەر تۇرعان . سولاردىڭ اراسىنان ابۋ تاھير مۇحامماد ءبين ابۋ ناسىر يبراھيم ءبين ماككي ات – تارازي شىققان . ول سوندا كۇن كەشكەن . ول «ھادجير» (كەلىمسەك) دەگەن اتپەن بەلگىلى» [4] - دەيدى . ونى كەلىمسەك دەپ اتاعىنان، ءبىز جەرلەسىمىزدىڭ يسفاھاندا تۇرعانىمەن ءتۇبى تارازدىق ەكەنىن انىق بىلەمىز .
قازاق جەرىنە موڭعول شاپقىنشىلىعىنان كەيىن قازاق قالالارىنا حالىق قايتا ورالا باستاعان . بۇل وتىرارعا عانا ەمەس شۋ القابىنداعى قالالارعا دا قاتىستى . ال اسپارا، مەركە، قۇلان، تاراز، شەلجى، سادىرقورعان، ناۋاكەنت سياقتى قالالار ماڭىندا ەگىنشىلىك پەن باۋ-باقشا كەڭ ءورىس الدى . سول ايماقتان وتەتىن ساۋدا-كەرۋەن جولدارى قالالاردىڭ گۇلدەنۋىنە سەپتىگىن تيگىزدى .
ماحمۇت ءبين الي ات-تارازي، ابۋ تاھير ات-تارازي سياقتى باسقا دا ويشىل، اقىن، ادەبيەتشىلەردى ومىرگە اكەلگەن تاراز مادەني ءومىرىن جالعاستىرا بەردى . تاراز قاقپالارىن اشىپ، قالادا كۇمبەزدى عيماراتتار، مونشالار سالىندى .
وسىنداي موڭعول شاپقىنشىلىعىنان كەيىن وزىنە كەلگەن تارازدان، شامس تارازي شىققان . ونىڭ اتى 13--14- عع . جاتاتىن ءدىني-ميفولوگيالىق ولەڭ تۇرىندە جازىلعان . «كەسىكباس جايلى داستان» ارقىلى بەلگىلى بولىپ تۇر .
داستان السىزدەردىڭ تىلەگىن، جالبارىنىشىن اللانىڭ قابىل الىپ، كومەكتەسەتىنى، تۇبىندە جاقسىلىق، ادالدىق جەڭەتىنى جانە اۆتوردىڭ تۋعان جەر، اتا-مەكەنىنە باسىپ كىرگەن ءدىنسىز موڭعولدارعا قارسى كۇرەسكە شىعۋعا شاقىرۋى مانەرىندە جازىلعان . ءالى باتىر جايلى داستاندار قازاق جەرىندە دە ەجەلدەن بەلگىلى . تاياۋ جانە ورتا شىعىس ەلدەرىندەگى ول جايلى كەڭ تاراعان اڭىز اڭگىمەلەرگە تابان تىرەگەن قازاق شايىرلارى ونى ولەڭمەن قايتا جىرلاعان . ونداي دۇنيەلەردىڭ ءبىزدىڭ زامانىمىزعا جەتكەندەرى دە جوق ەمەس . بۇل اتالمىش داستاندى قازان، سانكت-پەتەربۋرگ، ماسكەۋ، باكۋ كىتاپحانالارىندا ساقتالعان ءتۇرلى نۇسقالارمەن سالىستىرا وتىرىپ، تاتار عالىمى يالقىن احمەتگالەيەۆا زەرتتەگەن . ءبىراق تاتار عالىمدارى بۇل داستان «ەدىل بويىنداعى تاتارلار اراسىندا دۇنيەگە كەلگەن»، - دەيدى . ال تۇركيادان تابىلعان نۇسقاسىنا قاراپ، تۇرىك عالىمدارى ونى كىشى ازيادا دۇنيەگە كەلگەن دەيدى .
دەگەنمەن دە، داستان قازاق جەرىندە، تارازدا دۇنيەگە كەلگەن . سەبەبى وتىرار مەن سايرام، تاراز بەن بالاساعۇننان شىققان ازاماتتار كەيدە تاشكەنتكە سوقپاي-اق وتىرار، نۇراتا ارقىلى بۇحارا مەن سامارقانعا بارىپ ءبىلىمىن تولىقتىرعان .
تارازدان شىققان، اتى مۇسىلمان الەمىنە تانىس ج .بالاساعۇن، ماحمۇد ءبين ءالى ات-تارازي، ابۋ تاھير، شامس تارازيلار قازاق، تاراز اتىن جاڭعىرتىپ، ارتتارىنا ءوشپەس مۇرا، رۋحاني قازىنا قالدىرعان ۇلى تۇلعالار . 


ادەبيەتتەر تىزىمى:
1 .  ستەبەلەۆا ي .ۆ . رازۆيتيە  تيۋركسكيح پويەتيچەسكيح فورم ۆ حى  ۆەكە . م .،1971،
      4-بەت .
2 .  بارتولد  ۆ .ۆ .  دۆەنادتسات لەكتسيي پو  يستوريي تۋرەتسكيح نارودوۆ سرەدنەي 
      ازيي .- سوچينەنييا، م .، 1968، ءۇ توم، 113-بەت .
3 .  مالوۆ س .ە . پامياتنيكي درەۆنەتيۋركسكوي پيسمەننوستي .م .-ل .، 1951، 224-بەت .         
4 .  ياقۋت ال-حاماۋي ار- راۋمي . مۇعدجام ال-بۋلدان . 4- توم .
5 .  قازىبەك بەك تاۋاسارۇلى . ءتۇپ- تۇقيامنان وزىمە دەيىن . الماتى . 1993 .
6 .  ا .دەربىءساليەۆ . قازاق دالاسىنىڭ جۇلدىزدارى . الماتى، 1995 .
7 .  مىڭجاني  ن .قازاقتىڭ  قىسقاشا  تاريحى .الماتى،1994 .
8 .  ءتۇبى  ءبىرتۇركى  ءتىلى .  الماتى،1993 .
9 .  قۇتتى    بىلىك .  الماتى،1986 .  اۋد .  ەگەۋبايەۆ .
2008/11/15 14:45
10 hanihatam چاپلىسام خەت ئوزگىرىپ كىتىدىكەن، ماۋۇ ئادرىسhttp://kzturan.com/kzturan/bbs/v ... =622&extra=page%3D2ى: 2008/11/15 14:47
 جەمئىي باھا 34  ھەر بەرتتە كۆرسىتىش 10
بەت نومۇرى 1/4  |<  <<   1 2 3 4   >>  >| 
Powered by DiY-Page 5.3.1 © 2005-2009