ئادىل تۇنىياز شېئىرلىرى

otkankunlar

	چۈشكە قايتىش ئادىل تۇنىياز تاڭ يىپلېرىدا، رۈجىكىڭنى ئۇلاپ قويۇپ رۈجەكلېرىمگە، پىچىرلىشايلى تاتلىق چۈشلەرنى. سەن ئېيتىپ بەر چۈشۈڭنى ماڭا، مەن ئېيتىپ بېرەي چۈشۈمنى ساڭا. كىم بىلىدۇ ھەر ئىككىمىزنىڭ ئەڭ ئاخىرقى ئوخشاش بىر چۈشى، مەنگۈلۈك بەختنىڭ باشلىنىشى بولامدۇ تېخى؟ يا ئازاپلىق رىياللىقنىڭ مۇقەددىمىسى؟ كېلىپ قالساڭ ئۇخلاۋاتقان چېغىمدا ، كىرپىگىمگە ئېلىندۈرۈپ قوي، چوكىلدىتىپ سۆيۈشلېرىمنى! قالدۇرۇپ كەت، تامچە يېشىم ئۈستىدە، قەيسەرانە كۈتۈشلەرنى. سەم چۈشىگەن چىناردا ئۇۋلىسا مېنىڭ قۈشلېرىم ، مەن چۈشىگەن گۈلزاردا پورەكلىسە سېنىڭ گۈللېرىڭ، بېغىڭدىكى سۆيۈملۈك ئالما بېرەلەرمۇ كەچكۈزدە ماڭا شاخ-شېخىدا ساڭگىلاپ تۇرغان ئالما كەبى ئوتلۈق يۈرەكنى. ئانام تېكىپ بەرگەن شاپاق دوپپامنى، كالا باققان يەرلەردە يۈتتۈرۋەتكەندەك؛ ئاناڭ چېگىپ بەرگەن گۈل ياغلىغىڭنى، ئوت ئالغان ئېتىزدا ئۇنتۇپ كەتكەندەك؛ ئۇنتالىشىمىز مۇمكىن قانچە رەت، بىرلا قېتىم كۆرگەن شۇ چۈشنى؟! بۇزۇلسىمۇ چۈشىمىز بىزنىڭ، دۇنيا يەنە قالار ئۆز پېتى. سېغىندۇرمىغاندەك بىر ۋاقىتتا ئاي بىلەن كۈننى، سېغدۇرمىسا بىزنى رېئاللىق، يۈر! قولوڭنى بەر ! قايتىپ كېتەيلى گۈزەل چۈشلەرگە. 1990-يىل 2-ئاي.قاغىلىق مەنبە:ئاپتورنىڭ "دېڭىزدىكى كوچا" دىگەن كىتاۋىدىن

ayqiz

	ئادىل تۇنىياز 1970-يىلى قەشقەر قاغىلىقتا تۇغۇلغان . ئۇ تېنچ سەھرا مەنزىرىسى بىلەن دۆۋە-دۆۋە كىتاپلار ئارىسىدا بالىلىقنى ئۆتكۈزگەن .ئادىلنىڭ دادىسى ئوقۇتقۇچى بولۇپ ، ناھايىتى كىچىك چاغلىرىدىلا ئۇنى شىئېر يېزىشقا رىغبەتلەندۈرگەن . ئۇنىڭ تۇنجى شىئېرى << سۈزۈك سۇ >> 1982-يىلى << شىنجاڭ ئۆسمۈرلىرى >> گېزىتىدە ئېلان قىلىنغان . تۇنجى شىئېرلار توپلىمى << سۆيۈپ قالسام سېنى ناۋادا  >>  1992- يىلى، ئىككىنچى توپلىمى << بويتاق شائىرنىڭ مەخپىيىتى >> 1998 -يىلى نەشىر قىلىنغان . بۇ يىل << پەيغەمبەر دىيارىدا كېچىلەر >> ناملىق ماقالە -ئوبزۇرلار توپلىمى بىلەن << چۈمبەلدىكى كۆز >> ناملىق بۇ شئېرلار توپلىمى نەشىر قىلىندى . شەھەرنىڭ سىرى ئادىل تۇنىياز بېرىلمىدى بىزگە ئىزاھات. سېلىنماقتا رەت-رەت ئىمارەت. ئېگىزلىگەن تەنھالىقىمىز. ۋاقىت بىر چوڭ شەيتان ئەينىكى، قېرى مۈشۈك تىكىپ كۆزىنى كۆرەلمەيدۇ ئۇندا ئۆزىنى. خالتا كوچا،ئادەم،سامانيول بۇ شەھەردە كېسىشكەن بىر نۇر. چېقىلماقتا كونا بىنالار ئۆز تىلىدا سۆزلەيدۇ ئۇيغۇر. چاقناپ ئۆچەر توزان ئىچىدە لوم تۆمۈرلەر،سەرسان يىگىتلەر تام ئادەمنى قوغلايدۇ دەيدۇ، لېكىن قارام تام چاققۇچىلار قاراملىقى قۇترىغان بۇقا. بالياتقۇ ئۆي ئۇلار ئۈچۈن تىكىشىدۇ جېنىنى دوغا. بىز گويا ئوت سۇ ئىچىدىكى، بىز غايىبقا سېلىنغان بىنا. ئۆرۈلدى بىر بىنا نەم، قىزىل يىگىتلەر تام چېقىۋاتقاندا، ۋاقىتتىن قان ئېقىۋاتقاندا..... يات بىر تىلدا سۆزلەيدۇ تۇرمۇش ئۆزگەرمەكتە شەھەرلەر پوزۇر. يېڭى بىنا پۈتەر ناتونۇش كونا تامنى چاققۇچى ئۇيغۇر. ئەي يىگىتلەر، قاراپ بېقىڭلار شەيتان ئەينەك ئەمەسمۇ شەھەر؟ كۆرۈنمەيمىز قارىساق ئەگەر. [ ayqiz بۇ يازمىنى  2010-يىلى 11-ئاينىڭ 2-كۈنى 18:11  دە تەھرىرلىگەن. ]

ئاھۇ

	ھوزۇرلاندىم...

deldax

	ئەجرىڭىزدىن سۈيۈندىم،رەھمەت

ئەزھەر

	ئايدىكى ئىت ئادىل تونىياز قارىماققا جىمجىت ئايدىكى ئىت. چىشلىۋالدى قولۇمنى قېنىم ئاقتى قەغەزگە، قەغەز ماڭدى جان كىرىپ. شېئرلىرىم روھنىڭ تاتۇقى. تاتۇقى چاقناپ تۇرغان كىشىلەر ئۆتۈپ بارار غۇۋا كوچىدىن، ئايدىكى ئىتنىڭ كۆڭلى يېرىم . ئايدىكى مەسچىدنىڭ قۇببىسى كۈمۈش يەردىكى مەسچىدنىڭ ئالدىدىن ئۆتسەڭ شاۋقۇنسىز ئاقىدۇ مۇز تۇتقان ئۆستەڭ. ئايدىكى دەرەخنىڭ مېۋىسى پىشتى، ھەممەيلەن ئۆزىدىن تۇرار ئەنسىرەپ. بوينىدا نۇر زەنجىرى قىلماستىن مىت ئايدىن بىزنى پايلاپ تۇرار ئىت. ئىشىكتىن كىرسەم پولو ئېتىپتۇ ئايدىكى ئايال، سۆيۈپ كەتتى قولۇمغا خۇشال. 2004-يىل11-ئاينىڭ 23-كۈنى

otkankunlar

	كەيىپلىك ئادىل تۇنىياز ئۇچۇپ كەتكەن ئەيسا پەيغەمبەر قايتىپ كەلگەن بولۇشى مۇمكىن ، قالغاندۇرمىز تونۇماي بەلكىم . كۆزلىرى قىزارغان ھاراقكەش بوۋاي كوتۇلدايىتتى ئاغزى بېسىلماي ، بولۇپ كەتكەن ئۇ بەك خۇشچىراي . بۇ شۇمۇ ئەمەسمۇ تۈنۈگۈنكى كۈن ؟ قاچاندىن باشلاپ ئۇ چىقتى شەرقتىن ؟ بېرى كەلگىن ، ئەي ئوماق بالا ، مەنمۇ ھازىر ئوپمۇ ئوخشاش ساڭا ، مەن ئۆزۈمگە مەنسۇپ مەس چاغدا ؛ يېشىلگەندە ئەگەشمە ماڭا . قەلەندەرنىڭ ئۆيىدە قۇياش ، ياندۇرۇلار چىراغقا ئوخشاش . دېرىزىسى قىڭغىر ئۆيلەرگە ، ئاي شولىسى چۈشىدۇ قىيپاش گۇگۇم چۈشسە يۇلتۇزلار چىقار ئاياللارغا ئوخشايدۇ باھار . تىترىمەستىن بېخىل مەيپۇرۇش ، قۇيۇۋەتكىن يوغان بىر چىنە ، تېتىمايدۇ رومكىدىكى مەي ! قۇياشسەن ، ئەي سېخىي مەيپۇرۇرش ، ئەپكېلىۋەر كوزىدا ،ئەي-ھەي ، ئۆز قەلبىنى ئىنكار قىلغانلار ، پەرىشتىدەك ئىچەلمەيدۇ مەي . ئۇچۇپ كەتكەن ئەيسا پەيغەمبەر قايتىپ كەلگەن بولۇشى مۇمكىن ، قالغاندۇرمىز تونۇماي بەلكىم . "دېڭىزدىكى كوچا " دىن ئېلىندى

قەھۋە

	ۋاھ، شائىرلارنىڭ ھەممىسى يىغىلىپتىغۇ.

nazil

	راستىنلا مەنمۇ ھەيران قىلىۋاتىمەن.شائىرلارنىڭ ھەممىسى يىغىلىپتۇ.

خۇشچىراي

	ئادىل تونىيازنىڭ شېئېرلىرى ھەقىقەتەن ياخشى .

otkankunlar

	قەدىمى مىللەتنىڭ شوخلۇقلىرى ئادىل تۇنىياز 1 ئانا ساي دەرياسى تىلىمەكتە قۇت، ماڭغاندا سەپ تارتىپ باتۇر تەڭرىقۇت قېلىن مۇز ئۈستىدە كىشنەپ شاش ئاتلار ئۇشتۇمتۇت سېپىلدىن كۆتۈرۈلدى ئوت، ئېرىشكە باشلىدى قار،شەھەر،ياتلار. يىگىتلەر قىلماقتا شوخلۇق، قىزنىڭ قېنى تاۋار كۆرپىگە مەجبۇرى يېزىلغان بىر مىسرا ئوتلۇق. ئۇنىڭ ئۈچۈن ھەممە نەرسە ئايالغا ئېرىشىشتۇر، ئۆلۈم ئاستا-ئاستا ئېرىشتۇر، ئاسمان ئاستىدىكى كەڭ يەرلەرنى قىلپ  سېلىنجا . 2 بۇندىكى ھەر بەندە بىر ناخشاۋەندە، بۇندىكى ھەر ئادەم قۇرۇق ياغاچ ياسىغىلى بولار داپ،راۋاپ. ئۆلۈمدىن باشقىسى تاماشا، ئون ئىككى مۇقاندا ئاستا-ئاستا سۇغۇرۇلغان ئۈچەي باغرىنى تارتۇق قىلدى ئۇلار تۇرمۇشقا. قۇرۇغان دېڭىزدا بېلىقتەك ئايال بىناۋا ئەرلەر باشلىدى قۇرۇشقا. 3 قار ئۇچقۇندار، ئەينەكتە غېرىپلىقنىڭ مۇزدەك شولىسى. تويلار قىززىغان. مېھمانلار ھۇشسىز تەڭدىن تولىسى، شىلەپە ئاستىدا كۆرۈنمەس بېشى. بەزەن چىرايلاردىن ئوقۇلماس شېكىسپىرنىڭ تىراگىدىيىسى. نۇرغۇن قەلبلەر قۇرۇغدالغان، نۇرغۇن قەدەھلەر لىقلانغان. مەرىكىدىن يېنىپ چىققاندا، بىر كوچىغا نۇرغۇن ئادەم زىقلانغان. 4 شېئىر ياۋا چېچەك چىشلىق چاقلار ئارىسىدا، ئەينەكتە،پەلەمپەيدە ئاسفالىت يولنىڭ تارىسىدا. توغراقلار چىقتى قىشلىق تۈرمىدىن، كۆكلەمنىڭ گۈزەل دالىسىغا. شېئىر شائىرنىڭ يارىسىدا قىچىشىپ،ئېغىز ئېلىپ،بىخ چىقاردى، ئۇلار ھاردى لېكىن چىقمىدى تۈكلىرى چۈشكەن شەھەرلەردىن. سەھرالاردا نورۇز شاتلىقى ئۆرلىمەكتە ئىسسىق ھور يەردىن. 5 ئۇپۇقتىن تارتىلدى كىرىچ، مەغرىپتىن مەشرىققىچە ئارىقىمىز. يوقتىن ئىچى يورىغان مىللەت يوقلۇق دەرياسىدا بارلىقىمىز. ئۆلۈمگە لايپاسلىق ئەمەسقۇ ئىللەت؟ ئەي ،تەنتەك قەۋمىلەر كېتىۋاتقان تېز ! قۇم ئاستىدا قالغان شەھەرلەر _ گۇمراھلىقتا بىز قالدۇرغان ئىز. بىز بىلىمىز ھالاكەت نىمە، بىزنى قالدى ئارقىدا دىمە ، قۇمدىن لەيلەپ چىققان بوستانلار زور توپاندا بىز چۈشكەن كېمە. نۇرلىرىنى سېپەر ئەگىم ئاي، باغ سايىسى ،مەسچىد شولىسى جىمىرلىغان تېرەكلىك يولدا ، توۋلاپ ياڭراق سۆيگۈ ناخشىسى كېلەر ئۇيغۇر يۈرىكى قولدا........                                                                                      2005-يىل 2-ئاي.